Miałam przyjemność wystąpić w materiale przygotowanym dla Społecznej Akademii Nauk, gdzie rozmawiałam o jednym z największych wyzwań współczesnego przywództwa – zarządzaniu ludźmi w świecie, który z dnia na dzień przestał wyglądać tak, jak go znaliśmy.
Przez lata liderzy uczyli się budować zespoły w biurach, salach konferencyjnych i podczas codziennych spotkań. Nagle znaleźliśmy się w rzeczywistości, w której większość relacji została zamknięta w ekranie komputera.
I okazało się, że zarządzanie wynikami jest dużo łatwiejsze niż zarządzanie emocjami.
Kiedy nie widzisz swojego zespołu
Jednym z największych wyzwań pracy zdalnej stało się to, że lider przestał widzieć ludzi, a zaczął widzieć głównie wyniki.
W biurze łatwo zauważyć, że ktoś ma gorszy dzień, jest zmęczony, wycofany albo potrzebuje wsparcia.
Podczas trzydziestominutowego spotkania online wiele osób potrafi jednak założyć maskę optymizmu.
W efekcie coraz więcej liderów zaczęło zadawać sobie pytanie:
Jak skutecznie zarządzać zespołem, którego emocji nie widać?
Kompetencje, które stały się ważniejsze niż kiedykolwiek
W rozmowie opowiadałam o wynikach badań pokazujących, że współczesne przywództwo wymaga dziś zupełnie innych kompetencji niż jeszcze kilka lat temu.
Na pierwszy plan wysunęły się:
- umiejętność słuchania,
- inteligencja emocjonalna,
- zdolność budowania motywacji,
- empatia,
- umiejętność prowadzenia ludzi przez niepewność.
Bo w trudnych czasach ludzie nie potrzebują wyłącznie instrukcji.
Potrzebują poczucia bezpieczeństwa.
Czego liderzy mogą nauczyć się od strategii wojskowych?
Jednym z najciekawszych wątków rozmowy było wykorzystanie zasad przywództwa stosowanych od lat w strategiach wojskowych.
Nie chodzi o dyscyplinę czy hierarchię.
Chodzi o umiejętność działania w warunkach niepewności.
Mówiłam między innymi o takich zasadach jak:
- jasność celu,
- obecność lidera,
- wiarygodność,
- koncentracja na priorytetach,
- elastyczność działania,
- zbieranie informacji przed podjęciem decyzji,
- odpowiedzialność za zespół.
To właśnie te elementy pozwalają przeprowadzić ludzi przez zmiany, których wcześniej nikt nie planował.
Lider nie może być niewidzialny
Jedna z zasad, o której mówiłam szczególnie często, brzmi bardzo prosto:
Bądź obecny.
Lider nie może pojawiać się tylko wtedy, gdy trzeba rozliczyć wyniki.
Ludzie potrzebują wiedzieć, że ktoś stoi za nimi również wtedy, gdy pojawiają się trudności, niepewność i pytania bez prostych odpowiedzi.
Przywództwo zaczyna się od relacji.
Dopiero później pojawiają się wyniki.
Świat pracy zmienił się na zawsze
Podczas wystąpienia zwracałam również uwagę na coś jeszcze.
Granica między życiem zawodowym a prywatnym stała się znacznie bardziej płynna niż kiedykolwiek wcześniej.
Praca weszła do naszych domów.
Dom wszedł do naszej pracy.
A liderzy musieli nauczyć się zarządzać zespołami, które funkcjonują w zupełnie nowych realiach.
Dlatego przyszłość przywództwa nie należy do osób, które najgłośniej mówią.
Przyszłość należy do tych, którzy najlepiej słuchają.
Obejrzyj całe wystąpienie
Jeśli interesuje Cię temat nowoczesnego przywództwa, zarządzania zespołami i budowania zaangażowania w czasach niepewności, zapraszam do obejrzenia całego materiału. Rozmawiam w nim o wyzwaniach liderów, zmianach w organizacjach i kompetencjach, które dziś decydują o skuteczności zespołów.
(00:13) Dzień dobry. Społeczna Akademia Nauk, Karolina Karolczak. Zapraszam was w podróż, która zaczęła się rok temu. Dokładnie rok temu, na chwilę, zostaliśmy wciągnięci do rzeczywistości online.
(00:30) Wtedy liderzy i zespoły zaczęli pracować w zupełnie innym środowisku. Środowisko, na które nas nikt wcześniej nie przygotował. Obecnie jesteśmy po roku pracy w środowisku online. Liderzy ich zespoły spotkali się z wyzwaniami, na które nas nikt wcześniej nie przygotował.
(00:54) Zapraszam Was w podróż, w której opowiem z jakimi wyzwaniami spotkali się liderzy i z jakimi wyzwaniami spotkały się zespoły. przez ostatni rok czasu. Najważniejsze jest skutecznie zarządzać, ale zarządzać w zrozumieniu zespołu, z którym się pracuje, w zrozumieniu ich potrzeb. Zapraszam Was na parę danych, które obecnie są komunikowane po roku pracy w okresie pandemii.
(01:21) Po roku w badaniach różnych instytutów badawczych widzimy, że nastąpiło pogorszenie stanu co trzeciego pracownika. Oznacza to, że co trzecia osoba, z którą pracujemy, nie czuje się komfortowo w sytuacji, w której obecnie się znaleźliśmy. Dlaczego? Dlatego, że niepokój, który nam towarzyszy, poczucie braku stabilności, zmieniające się regulacje, znak zapytania związany z przeszłością określonych branż, zawodów, firm powoduje, że czujemy się niepewnie.
(02:00) Relacje zaczęły funkcjonować w zupełnie inny sposób. W tym samym miejscu pracujemy, w tym samym miejscu odpoczywamy, w tym samym miejscu jesteśmy razem jako rodzina. Ci, którzy kiedyś wychodzili do pracy i mieli głowę wolną od domowych obowiązków, w miejscu pracy nagle zaczęli być również w środowisku domowym. Ci, którzy są samotni lub nie mieszkają w dużych rodzinnych skupiskach.
(02:30) Ci, którzy sami mieszkają lub prowadzą życie singla, nagle zostali z tym życiem singla pozostawieni samemu sobie, daleko od znajomych i daleko od relacji, które były obecne w pracy. Co jest istotne? Wielokrotnie w pracy lidera patrzyliśmy na cele i na wyniki, które były mierzalne. Natomiast poza tym mieliśmy do czynienia z osobami w pracy.
(02:57) Kiedy ktoś był w złej formie, w ciągu 8 godzin dnia pracy mogliśmy zauważyć, że ktoś jest bardziej zamyślony, mniej się uśmiecha. nie uczestniczy w spotkaniach zespołu. Natomiast teraz, podczas spotkania na Teams, bardzo łatwo w ciągu 30 minut zagrać udawany optymizm. Lider nie jest w stanie rozpoznać emocji w zespole, a zespół nie jest w stanie komunikować się w sposób systematyczny.
(03:27) Brakuje nam zrozumienia osoby po drugiej stronie, która jest na ekranie komputera. Jednym z istotnych elementów, z którym spotykają się obecnie liderzy, jest brak motywacji zespołu. Dlatego mówimy zespół i lider, bo zespół jest tak mocny, jak najsilniejsza i najsłabsza jednostka w zespole. Co to oznacza?
(03:53) Że lider pracujący wcześniej w zespole, warsztatujący się razem, rozmawiający, był w stanie wyczuć, natomiast na dzień dzisiejszy nie jesteśmy w stanie, obcując za kamerą, za ekranem komputera, emocji, relacji, natężenia emocji w zespole. W ciągu ostatniego roku, kiedy przebadano kadrę menedżerską średniego i wysokiego szczepla, wyszły trzy kluczowe braki w kompetencjach. Brak Umiejętności słuchania. Brak umiejętności słuchania i słuchania ze zrozumieniem.
(04:33) To, na co jest kładziony teraz nacisk, to nie na mówienie, ale na słuchanie. Sami doskonale wiemy, jak ciężko nam się rozmawia, kiedy widzimy tylko migające okienka na ekranie. Za tym okienkiem są emocje i są odczucia, których nie jesteśmy w stanie rozpoznać, przy braku inteligencji emocjonalnej, która w ostatnim roku stanowi jedną z kluczowych kompetencji menedżerskich. To właśnie inteligencja emocjonalna, wyczucie napięcia w zespole powoduje, że lider wie, jak zarządzać zespołem.
(05:13) Co jest jeszcze istotne, wielu liderów powiedziało po tym roku, że widzą, że już albo nie mają umiejętności motywowania, ale już nie mają narzędzi, dzięki którym są w stanie zmotywować zespół. Co to oznacza? Trzy kluczowe cechy – słuchanie, inteligencja emocjonalna i motywowanie – stały się kluczowe w zarządzaniu zespołami. Większość liderów, kiedy mówi o tym, jakim jest bardzo ciężko, mówi również o procesie osamotnienia w ciągu tej zmiany, która nastąpiła.
(05:49) Jak by to najlepiej przedstawić? Jak zrozumieć tę sytuację? Kiedy jesteśmy trenerem na boisku, kiedy mamy zespół i idziemy zgodnie z harmonogramem rozgrywek, widzimy się ze swoimi zawodnikami w szatni. Widzimy, jak reagują, jak wygląda interakcja, jak grają, jak zespół rezonuje.
(06:11) To wyobraźmy sobie teraz sytuację, że mielibyśmy zarządzać i kierować zespołem, w momencie, w którym tylko i wyłącznie oceniamy ich na podstawie tabeli wyników meczu. Kiedy tylko widzimy, czy jest remis, czy wygraliśmy i czy przegraliśmy. Widzimy tylko wyniki, a nie widzimy emocji w zespole. I tak właśnie na dzień dzisiejszy czują się liderzy, że obserwują swoich pracowników poprzez wyniki, natomiast nie czują tego pierwiastka ludzkiego.
(06:43) To są braki związane też z inteligencją emocjonalną, ale czasem też trzeba powiedzieć sobie wprost, po roku pracy online jesteśmy ewidentnie zmęczeni. Brakuje nam interakcji, brakuje nam rozmowy, brakuje nam obserwowania interakcji w zespole. Większość liderów zadaje sobie pytanie, co dalej i w którą stronę należy podążać. Jak zarządzać zespołem, aby dalej motywować i jak komunikować się z nimi, aby być zrozumiały.
(07:13) Bo proszę pamiętać, że tak jak zespół ma siebie, gdzieś tam są odpowiednie osoby, zespole, które są liderami, zespoły, które są złożone z różnego rodzaju talentów. Lider tak jak trener. po prostu wielokrotnie jest sam. dodatkowe wyzwanie być jeszcze bliżej w zespole, jeszcze bliżej interakcji i jak do tego podejść.
(07:45) W ciągu całego roku było omawiane wiele strategii zarządzania. Co powinien zmienić lider, aby być skutecznym i być bliżej zespołu, który należy motywować. Wiele publikacji skłania się do powrotu do strategii wojskowych. Dlaczego wojskowych?
(08:03) Ponieważ strategie wojskowe są stosowane w okresie niepewności. Są stosowane w okresie zmieniającego się otoczenia. Są stosowane w momencie, kiedy wiele członków zespołu, wiele osób w całym wojsku nie ma ze sobą możliwości systematycznej komunikacji. I to do czego zapraszam, to o przejście wspólnie przez 7 zasad kluczowych związanych z zarządzaniem Wojskiem to oznacza również zarządzanie zespołem menadżerów.
(08:34) To są zasady, które są ponadczasowe i zawsze możemy je stosować w momencie niepewności. Podstawowa i pierwsza zasada, która jest stosowana na placu boju. Bądź obecny. Wielokrotnie pamiętamy zachowania najwyższych przywódców, najbardziej znanych przywódców, którzy razem ze swoją armią walczyli w pierwszym rzędzie.
(09:00) To oznacza bądź obecny przy zespole, bądź z nimi, słuchaj o ich problemach, słuchaj o wyzwaniach dnia codziennego, niech czują, że krok po kroku podążasz razem z nimi. Większość liderów po tym okresie pandemii mówi wprost – nie czuję, że jestem ze swoim zespołem. Jak można to zrobić? Używać czy Teamsów, czy Whatsappa, czy różnego rodzaju narzędzi komunikacji po to, aby zespół czuł, że jesteście razem z nimi.
(09:29) Kolejnym elementem jest przekonywanie. Nie nakazywanie, tylko learning by doing. Przekonywanie, że się uda. Wiele bitew zostało wygranych przez to, że lider był obecny i przekonał swój zespół, swoją armię, że się uda.
(09:47) Teraz, na dzień dzisiejszy, w tak dużym momencie niepewności, rzadko kiedy ktoś po prostu coś zrobi. Trzeba wykonać bardzo dużo pracy, aby zespół został przekonany do określonej idei lub przedsięwzięcia. Istotnym również jest wiarygodność lidera i obecny cały rok jest momentem, kiedy zespół mówi sprawdzam. Kiedy w biurze razem można było pracować, kiedy w biurze razem można było wypić kawę, pracować, warsztatować się, wysyłać maile, kiedy wszyscy byli na tej samej powierzchni łatwo było nadzorować zespół.
(10:28) Obecnie każdy z nas jest odseparowany i jedną z kluczowych zasad, zgodnie z którą będzie rozliczany lider, jest rób to co mówisz. Zespół pierwsze co, kiedy każdy z nas pracuje osobno, to co zrobi to rozliczy, ale nie rozliczy na początku siebie. tylko na początku rozliczy lidera. Czy faktycznie to, co on mówi, to robi.
(10:52) Więc jeżeli zobowiązujemy się do określonych zachowań lub postaw w zespole, to bądźmy przykładem. To właśnie lider, niestety, w momencie niepewności, po pierwsze, musi wymagać od siebie więcej. Czyli bądź obecny, przekonuj, i rób to, co mówisz. Bo jeżeli zespół zobaczy, że tylko za pięknymi słowami, gestami nie będzie faktycznego działania, to tą samą miarą, tym samym case’em podejdzie do siebie.
(11:27) Bądź zawsze widoczny. Jest to dość ciężkie, ponieważ kiedy widzimy się na Teams, kiedy rozmawiamy z zespołem, ważne jest, aby mieć włączoną kamerę. Nawet jeżeli zespół ma tą kamerę wyłączoną, to lider mówiący do zespołu powinien być zawsze widoczny. Nie można wymagać, aby zespół był widoczny w momencie, kiedy lider nie pokazuje tego, że jest, że jest obecny, że komunikuje się z zespołem.
(11:55) Wielokrotnie można było porozmawiać z każdym z członków zespołu na kawie, na herbacie, widzieli postawę szefa. Natomiast niestety, tak jak trener na boisku jest w czasie meczu i jest wsparciem dla zawodników, Tak, lider w okresie pandemii powinien być jeszcze bardziej widoczny i powinien każdorazowo potwierdzać swoje nastawienie do pracy w zespole. Każdego dnia zadajemy sobie pytanie, jak ruszyć, żeby nam się chciało. I tutaj jest złota zasada dedykowana do liderów w zespole.
(12:27) Think on paper, czyli miejmy dla siebie 30 minut, dzięki któremu spiszemy najważniejsze elementy dnia, tygodnia i miesiąca. Kiedy jesteśmy w bardzo interaktywnej rzeczywistości, pracujemy online, jedną z zasad, która jest potwierdzona przez coachów i przez trenerów do takiego wewnętrznego dialogu lidera, który jest sam, jak ten trener na boisku, ważne jest, aby mieć czas i możliwość bycia z własnymi myślami, aby spojrzeć na pewne rzeczy z perspektywy. I tutaj taka mała rada. Warto, warto pisać swoje myśli, warto pisać swoje przemyślenia.
(13:05) Jest to oderwanie od tego interaktywnego i online’owego życia. Pierwsza rzecz. Strategia wojskowa. Jak szukamy, jakich elementów szukamy za strategii wojskowych, które możemy zrealizować tu i teraz.
(13:21) Te, które dadzą nam możliwość działania w zmieniającym się środowisku. Pierwszą zasadą Pierwsza zasada, zasada celu. Podczas dużej ilości spotkań na Teamsach online’owych czasem nikt nie zada pytania, jaki jest cel spotkania, po co się tutaj spotykamy i co jest istotne. Zasada celu jest zasadą nadrzędną.
(13:45) Kiedy mamy rozproszony zespół, zespół powinien mieć pewność, jaki jest nadrzędny cel. Współpracę. Wielokrotnie o tym zapominamy. Zadajcie sobie pytanie, ile mieliście spotkań na Teamsach, gdzie powskakiwały zaproszenia.
(14:01) Wszyscy się widzieliśmy, ale nikt nie wiedział, po co jest to spotkanie i co z niego wynika. Ilu z nas nie zadało sobie pytania, po co na nim jesteśmy obecni. I czasem kończy się dzień w ten sposób, że masz wypełniony cały kalendarz spotkaniami na Teams, których cel jest Tobie niewiadomy”. Więc nadrzędna wojskowa zasada, zasada celu.
(14:25) Po co, dlaczego i w którą stronę zmierzamy. Zasada ofensywy. Żadna bitwa nie została wygrana defensywą. Ofensywa oznacza tak naprawdę uderz, idź do przodu.
(14:39) Nie czekaj aż otoczenie cię zaskoczy, tylko zacznij być o krok do przodu. Zacznij myśleć jakie scenariusze, jakie działania mogą przymnieć wartość dodaną twojemu przedsiębiorstwu, twojemu zespołowi. Zasada ofensywy zawsze niż defensywy. Zasada masy.
(15:00) Na czym polegała w wielu bitwach zasada masy? Zasada masy oznaczała jedną, kluczową sprawę. Jeżeli mamy ograniczone zasoby, to przegrupuj wojska, przegrupuj zespół, przegrupuj zadania w ten sposób, w miejsce gwarantujące ci wygraną bitwę. Ponieważ jeżeli rozproszymy zespół nie znający celu, Wykonujący różne zadania, najważniejsza jest zasada masy, skoncentruj się na jednym kluczowym zadaniu lub elemencie lub strategii, dzięki któremu praca całego zespołu przyniesie skutek.
(15:34) Skutek wymierny i to właśnie ten skutek i powodzenie da wartość dodaną i wzmocni motywację w zespole. wielokrotnie bardzo dużo bitew zostało wybranych dzięki zasadzie manewru. Elastyczność i kreatywność jest elementem, dzięki któremu wiele strategii wojskowych, wiele strategii wojennych zyskało na przewadze. Więc i pomimo tego, że zespół ma ustalony plan działania, kiedy pomimo stosujemy zasadę manewru i zasadę ważnym elementem jest to, aby być otwartym na to, że każdego dnia sytuacja otaczająca nas może się zmienić.
(16:16) Zespół powinien być przygotowany do tego, że kreatywne myślenie i elastyczność to jest kompetencja, dzięki której wygramy bitwę. To oznacza, że jeżeli ktokolwiek z członków zespołu pokazuje inne rozwiązanie procesu, problemu, sytuacji, posłuchajmy, wysłuchajmy, ponieważ to może wskazać na krótszą drogę ciekawsze rozwiązanie i tej elastyczności i wychodzenia ze strefy komfortu nie powinniśmy się właśnie teraz obawiać. Zasada wywiadu. Stare przysłowie mówi, kto posiada informacje, ten ma władzę.
(16:55) Teraz przy tak zmieniającym się otoczeniu, kiedy stoi przed nami wyzwanie, zmiany naszej decyzji lub zmiany strategii przedsiębiorstwa, ważnym elementem jest to, abyśmy zebrali wszystkie informacje. Warto poczekać jeden dzień dłużej albo poczekać tyle, ile to jest możliwe, by upewnić się, czy mamy wszystkie niezbędne informacje dostępne do podjęcia decyzji. Zasada wywiadu była stosowana wielokrotnie w trakcie Zasada wywiadu była kluczowa podczas bitew i różnego rodzaju przedsięwzięć wojskowych. Dlatego, że czasem z jednego punktu widzenia dana sytuacja wygląda zupełnie inaczej.
(17:39) A kiedy w zespole jesteśmy i nie zasięgamy informacji o dane zewnętrzne, o dane wewnętrzne, możemy podjąć złą decyzję. Czyli stosuj złotą zasadę, czyli kto ma informacje, ten ma władzę. Zasada synchronizacji działań. Jest to zasada, która jest bezwzględnie nadrzędna.
(18:02) Najłatwiej ją wytłumaczyć na zasadzie numeru telefonu. Kiedy chłopak ubiega się o numer telefonu dziewczyny, która mu się absolutnie podoba, dostanie od niej numer telefonu. Ale jeżeli ona mu poda cyfry, które nie są ułożone w odpowiednim w odpowiedniej kolejności. W kolejności, dzięki której się do niej dodzwoni, to to, że posiada te cyfry i będzie je wbijał w klawiaturę telefonu nic mu nie da.
(18:30) Więc zasada synchronizacji działań polega na tym, żeby odpowiednie rzeczy robić w odpowiednim momencie. I druga zasada jest taka, która mówi, że jedna minuta poświęcona na myślenie zaoszczędza nam 10 minut poświęconych na robienie. To jest niezmiernie istotne, ponieważ jeżeli wiesz, co w danym momencie masz robić, nie marnujesz energii, nie marnujesz czasu i nie jesteś sfrustrowany. To jest niezmiernie ważne, więc jeżeli pracujemy z zespołem, jesteśmy z nimi, ważnym jest to, aby ocenić działania i przygotować harmonogram działań, dzięki któremu każda cyfra nastąpi Przyciśnięcie każdej cyfry nastąpi w odpowiednim momencie, dzięki któremu dany chłopak się dodzwoni do tej wymarzonej dziewczyny.
(19:21) Czasem wiedza tego, co trzeba zrobić, a nie wykonana w odpowiedniej kolejności, nie daje tego rezultatu, więc to, że masz numer, to, że masz cyfrę, to ważne, aby się wzbijał po kolei w odpowiednim momencie. Zasada jedności dowodzenia. Nie została nigdy wygrana żadna bitwa, kiedy nie było wiadomo kto jest liderem. Jest to niezmiernie ważne, ponieważ zespół pomimo tego, że wymaga empatii i troski powinien czuć postawę lidera.
(19:52) Czyli w sytuacjach trudnych lider nie powinien bać się podejmowania decyzji. Powinien podkreślać to, że jestem dla was, natomiast biorę nie tylko przywileje będąc liderem, ale również to jest odpowiedzialność. Bo jeżeli zespół poczuje się niepewnie, jeżeli zespół nie poczuje, że lider stoi za nimi, przestanie się również czuć jak zespół i każda z osób w zespole zacznie podejmować decyzje, czyli słuchamy, Aktywnie słuchamy, staramy się rozwiązać problemy, natomiast na samym końcu przypominam, że odpowiedzialność za wyniki i odpowiedzialność za całość procesu jest po naszej stronie.
(20:35) To, co się obecnie wydarzyło, są trzy ważne, kluczowe konsekwencje pandemii. Pierwsza rzecz, że relacje i związki zdefiniowały się na nowo. To oznacza, że już nie mamy różnicy między życiem prywatnym a życiem zawodowym. Wielokrotnie już Każdy z nas żartuje, że wstaję rano, idę do pracy, wracam do domu i patrzę i jestem ciągle w tym samym miejscu.
(21:05) Pamiętajmy o tym, że właśnie odcięcie życia zawodowego od życia prywatnego teraz jest niezmiernie ważne, bo praca w systemie online wymaga dwa razy więcej pracy niż obecnie. Cały czas każdemu z nas towarzyszy zagrożeniu statusu materialnego. Kiedy słyszymy o ilości zmian w otaczającym nas środowisku, niechętnie podejmujemy decyzje dotyczące inwestycji, niechętnie decydujemy się na zachowania obarczone określonym ryzykiem. Ważne jest to, aby pamiętać o tym, że te same wątpliwości, które mają przedsiębiorcy, mają również pracownicy.
(21:49) Trzeba zwrócić uwagę na to, że każdy martwi się w pewien sposób o przyszłość własnego zatrudnienia. Natomiast wielokrotnie trzeba podkreślić, że na koniec procesu, gdzie jest praca, gdzie jest dom, są ważne związki i rodzina dla większości pracowników. Musimy o tym pamiętać, Wiele osób są to osoby, których osoby były chore, które wymagają dodatkowego wsparcia. W wielu firmach w ciągu ostatniego roku pojawiły się nowego rodzaju kompetencje rozwijane przez działy HR-u, które dają wsparcie pracownikom nie tylko psychologiczne, ale realne wsparcie podczas choroby osoby w rodzinie, wsparcie wynikające z dzielenia się wiedzą i bycie wsparciem w momencie kryzysu.
(22:37) Jest to niełatwy czas, który dla liderów jest czasem sprawdzianą. Dla zespołów jest również czasem zgrania i zrozumienia. Niedługo ten czas się skończy, natomiast wiemy absolutnie jedno, że to, co było kiedyś, już nigdy nie powróci.
